Mutlaka Okuyun...

https://archive.org/details/justin-mc-carthy-olum-ve-surgun-osmanli-muslumanlarinin-etnik-kiyimi-1821-1922/mode/1up

Justin McCarthy'in Ölüm ve Sürgün isimli kitabı son zamanlarda okuduğum en etkileyici kitap oldu. 1821 ila 1922 yılları arasında Osmanlı Müslümanlarının çektiği sıkıntıları tarihi belgelere ve görgü tanıklarının beyanlarına dayanarak anlatıyor. Balkanlarda Yunan isyanı ile başlayan süreç Sırp ayaklanması, Bulgar İsyanı ve özellikle Rus İmparatorluğunun azıtması sebebiyle Karadeniz'in batı, kuzey ve doğu kıyılarında yaşayan bir çok Müslüman Türk toplumu toplu katliama maruz kalıyor. Doğu Anadolu'da Ermeni zulmü, Batı Anadolu'da Yunan zulmü... Bu kitapta birçok soruya cevap bulacaksınız ve kafanızda başka bir çok yeni soru oluşacak. Örneğin bu zulümlerin en önemli aparatı Rus İmparatorluğuna hizmet eden Kazaklar... Balkanlarda Bulgar zulmünden kaçan Yahudi ve başka etnik grupları koruyan İngiliz komutanı, yiyecek kalmayınca bir Osmanlı garnizonundan parayla yiyecek satın almaya kalkar. Garnizon komutanı "Bunlar Sultanın tebaası değil mi? Neden para vermeye çalışıyorsunuz. İhtiyacınız kadar alın sonra yine lazım olursa tekrar gelin" der... Acaba Osmanlı, insanların dini inancına karşımama hususunda modern devletlerden daha mı laikti? Ve bugün ülkemizde yaşanan etnik veya dini hır gürler... Kitabı okuyunca ne kadar anlamsız kalıyor. Yüz sene öncesine kadar aynı kaderi paylaşan insanların bugün bir birine yan bakması sakil kalıyor. Ve bugün hala devem eden etnik zulümler ve göçler...